Dwa kościoły na Cmentarzu Bródnowskim. Sprawdź, do którego idziesz

Kto wchodzi na Cmentarz Bródnowski bramą od ulicy Świętego Wincentego, zwykle przystaje po kilku krokach. Zaraz przy wejściu stoi drewniany kościółek: niski, ciemny od starego drewna, z wieżyczką, zupełnie nie taki, jakiego człowiek spodziewa się w środku Warszawy. To kościół świętego Wincentego à Paulo i stoi tu od 1888 roku.

Zbudowany z rusztowań Kolumny Zygmunta

Drewno na budowę wzięło się z rusztowań, które kilka lat wcześniej otaczały Kolumnę Zygmunta III Wazy podczas remontu na placu Zamkowym. Sosnę przekazał ówczesny prezydent Warszawy Sokrates Starynkiewicz, projekt przygotował architekt Edward Cichocki, a świątynię poświęcono 28 października 1888 roku. Od 1990 roku kościół jest wpisany do rejestru zabytków.

Konstrukcja jest ryglowa, bryła neogotycka, a całość ma w sobie coś z wiejskiego kościoła przeniesionego do miasta. Przez sto kilkadziesiąt lat Bródno urosło dookoła, a on został taki, jaki był.

W środku robi się jeszcze ciekawiej

Kościół ma jedną nawę i trzy ołtarze. Ściany i sufit pokrywa bogata polichromia projektu Wiesława Kononowicza, ta sama, którą położono przy budowie, nie żadna późniejsza rekonstrukcja. Malowanie idzie po belkach, po deskach, po całej powierzchni, ciepłymi kolorami i drobnym ornamentem. W ołtarzu głównym stoi rzeźba Chrystusa na Krzyżu, a w prezbiterium wisi obraz szkoły włoskiej z siedemnastego wieku.

Komu został w pamięci widok drewnianych cerkwi z Podlasia, ten poczuje się tu dziwnie znajomo. To inna tradycja i inna architektura, ale wrażenie bywa bliźniacze: drewno pomalowane na całej powierzchni zamiast surowej ściany z kilkoma obrazami. Skojarzenie jest swobodne, tylko trudno się od niego uwolnić, kiedy się już raz przyjdzie do głowy.

A teraz rzecz praktyczna: kościoły są dwa

Na Cmentarzu Bródnowskim stoi jeszcze druga świątynia, murowana, pod wezwaniem Matki Bożej Częstochowskiej. Powstała znacznie później. Parafię erygował kardynał Stefan Wyszyński w 1952 roku, fundamenty poświęcono w 1957, a gotowy kościół w sierpniu 1960. Zaprojektował go profesor Stanisław Marzyński: trzy nawy, sklepienie żebrowe, gotyk złagodzony, bez strzelistości.

Oba kościoły należą do tej samej parafii świętego Wincentego à Paulo i oba stoją na terenie cmentarza, pod adresem ulica Świętego Wincentego 83. Murowany jest kościołem parafialnym, drewniany rektorskim. Drewniany w dni powszednie służy wyłącznie mszom pogrzebowym.

Skąd biorą się pomyłki

Msze pogrzebowe idą tutaj jedna po drugiej, mniej więcej co czterdzieści minut, od rana do wczesnego popołudnia, w obu kościołach równolegle. Pod jednym adresem, tego samego dnia, potrafi ich być kilkanaście.

Reszta jest do przewidzenia. Ktoś przyjeżdża, widzi drewniany kościółek zaraz za bramą i wchodzi, bo przecież to musi być tutaj. Czerń, kwiaty, trumna, wszystko się zgadza. Dopiero po kilku minutach zaczyna się robić dziwnie, bo ksiądz mówi o kimś zupełnie innym, a sąsiadka z ławki szepcze, że chyba nie o tę rodzinę chodzi. Potem jest ciche wyjście bokiem, z wiązanką pod pachą, i marsz alejkami na drugi koniec cmentarza.

Zdarza się to częściej, niż ktokolwiek chciałby przyznać, i naprawdę nie ma w tym niczyjej winy. Dwa kościoły, jeden adres, jeden dzień.

Jak to sprawdzić, zanim wyjdziesz z domu

• Zajrzyj do klepsydry albo do nekrologu. Nazwa kościoła zawsze tam jest. Święty Wincenty à Paulo to ten drewniany przy bramie głównej, Matka Boża Częstochowska to murowany w głębi cmentarza.
• Zapamiętaj jedno zdanie: drewniany stoi tuż za bramą od ulicy Świętego Wincentego, do murowanego trzeba jeszcze przejść kawałek.
• Przyjedź kwadrans wcześniej. Przy mszach co czterdzieści minut kwadrans w zupełności wystarczy, żeby spokojnie przejść na drugą stronę, gdyby jednak wypadło.
• Nie masz pewności, zadzwoń. Do rodziny albo do zakładu pogrzebowego, który prowadzi Pożegnanie. Jedno pytanie i po sprawie.

A jeśli trafisz do drewnianego kościółka bez pomyłki, wejdź kilka minut wcześniej i rozejrzyj się po ścianach. Naprawdę jest na co patrzeć.

Pogrzeby na Cmentarzu Bródnowskim prowadzimy regularnie, w obu kościołach. Więcej o pogrzebach na Bródnie. Jeśli potrzebujesz porozmawiać, jesteśmy pod numerem 507 507 487 całą dobę.